Nowa publikacja w czasopiśmie Acta Oecologica wydawnictwa Elsevier

Na łamach czasopisma Acta Oecologica ukazała się nowa publikacja zespołów z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu i Centrum Teledetekcji Instytutu Geodezji i Kartografii, poświęcona przenikaniu promieniowania fotosyntetycznie czynnego (PAR) przez runo łąkowe. Badania, przeprowadzone w latach 2020–2023 na 22 łąkach świeżych w Polsce, koncentrują się na jednym z kluczowych czynników wpływających na produktywność ekosystemów i bioróżnorodność, którego bezpośredni pomiar jest czasochłonny i trudny.

Wykazano silną zależność przenikania światła od wysokości roślin, biomasy nadziemnej oraz wskaźnika powierzchni liści LAI pozyskiwanego z danych Sentinel-2, wraz ze wzrostem tych parametrów ilość światła docierającego do niższych warstw roślinności maleje, szczególnie gwałtownie przy niskich wartościach, a następnie wolniej po przekroczeniu określonych progów. Relację tę dobrze opisuje regresja odcinkowa, a jej przebieg zależy od udziału roślin dwuliściennych. Jednocześnie wykazano, że popularne wskaźniki spektralne takie jak NDVI, EVI i SIPI nie nadają się do estymacji tego zjawiska, a złożoność modeli utrudnia ich bezpośrednie zastosowanie w praktyce.

Publikacja jest dostępna pod adresem https://doi.org/10.1016/j.actao.2025.104102

Nowy artykuł w Miscellanea Geographica o pomiarach terenowych na łąkach

W nowym artykule poświęconym wykorzystaniu danych satelitarnych w monitoringu roślinności podkreślono kluczową rolę obserwacji Ziemi rozwijanych od lat 70., zapoczątkowanych m.in. przez wprowadzenie wskaźnika NDVI. Pomimo dynamicznego rozwoju technologii satelitarnych, niezbędnym elementem badań pozostaje walidacja danych z wykorzystaniem pomiarów terenowych, szczególnie w ekosystemach takich jak użytki zielone i obszary podmokłe, które odgrywają istotną rolę w bilansie CO₂ oraz jakości wód.

W ramach projektu GrasSAT przeprowadzono szczegółowe pomiary terenowe w Polsce oraz Norwegii, obejmujące m.in. wskaźnik powierzchni liści LAI, wilgotność gleby oraz biomasę. Artykuł koncentruje się na wynikach uzyskanych w Polsce, wskazując na znaczenie lokalnych uwarunkowań środowiskowych w analizach zgodności danych satelitarnych i naziemnych. W badaniach zastosowano różne metody poboru prób, takie jak transekty liniowe i powierzchnie próbne, a ich celem było zwiększenie spójności modeli roślinności opartych na danych satelitarnych i pomiarach in situ.

Publikacja jest dostępna pod adresem https://doi.org/10.2478/mgrsd-2025-0016

Nowa publikacja w Quaestiones Geographicae o mapach aplikacyjnych w rolnictwie precyzyjnym

W Quaestiones Geographicae opublikowano artykuł poświęcony wykorzystaniu map aplikacyjnych w rolnictwie precyzyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem zarządzania użytkami zielonymi, które stanowią ponad 21% użytków rolnych w Polsce. Rozwój koncepcji Rolnictwa 4.0 oraz nowoczesnych technologii sensorowych i przetwarzania danych otwiera nowe możliwości pozyskiwania informacji o procesach produkcji rolniczej w wysokiej rozdzielczości czasowej i przestrzennej, co sprzyja optymalizacji produkcji oraz ograniczaniu presji na środowisko.

W artykule przedstawiono system opracowany w ramach projektu GRASSAT, oparty na danych programu Copernicus Programme i.e. misje Sentinel-1 i Sentinel-2 oraz reanalizy ERA5-Land. Aplikacja, dostępna w wersji desktopowej i mobilnej, umożliwia monitorowanie stanu użytków zielonych z wykorzystaniem wskaźników teledetekcyjnych, takich jak NDVI, LAI czy estymowana biomasa, a także identyfikację zagrożeń meteorologicznych, np. przymrozków. Narzędzie to wspiera podejmowanie decyzji w gospodarstwach rolnych poprzez dostarczanie aktualnych, przestrzennie zróżnicowanych informacji o stanie roślinności.

Publikacja jest dostępna pod adresem https://doi.org/10.14746/quageo-2025-0008

Nowy artykuł w międzynarodowym czasopiśmie Scientific Reports – Nature Portfolio

W prestiżowym czasopiśmie Scientific Reports wydawanym przez międzynarodowe wydawnictwo Springer Nature ukazał się najnowszy artykuł pracowników Centrum Teledetekcji. Publikacja zatytułowana Mapping management intensity types in grasslands with synergistic use of Sentinel-1 and Sentinel-2 satellite images przedstawia rezultaty prac nad zastosowaniem algorytmu uczenia maszynowego do satelitarnej identyfikacji łąk użytkowanych rolniczo intensywnie i ekstensywnie. W niniejszych badaniach wykorzystano jednocześnie zobrazowania radarowe z satelitów Sentinel-1 oraz optyczne z satelitów Sentinel-2. Do weryfikacji uzyskanych wyników klasyfikacji łąk wykorzystano materiały z obserwacji terenowych w województwie podlaskim prowadzonych przez zespół Centrum Teledetekcji IGiK oraz w województwie wielkopolskim przez zespół Katedry Łąkarstwa i Krajobrazu Przyrodniczego z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że całkowita powierzchnia łąk ekstensywnie użytkowanych (półnaturalnych, jednokośnych) w województwie wielkopolskim wynosi niecałe 1385 km², podczas gdy łąki intensywnie użytkowane (koszone wielokrotnie w ciągu roku) obejmują ponad 4067 km². W odniesieniu do całkowitej powierzchni łąk w województwie, stanowią one odpowiednio 25,4% i 74,6%. Z kolei w województwie podlaskim stwierdzono, że powierzchnia łąk ekstensywnie użytkowanych stanowi 4914 km², podczas gdy intensywnie użytkowane obejmują ponad 3459 km². Te obszary stanowią 58,1% i 40,9% powierzchni łąk województwa podlaskiego. Uzyskane wyniki satelitarnej detekcji łąk użytkowanych rolniczo zarówno intensywnie, jak i ekstensywnie, są zgodne z obserwacjami wskazującymi na dużą różnorodność przestrzenną ich gospodarowania w Polsce. Nasze obliczenia wykazały, że ich udział w strukturze gruntów rolnych w województwie podlaskim był znacząco wyższy niż w województwie wielkopolskim, wynoszący odpowiednio 41,9% i 18,2%.

Niniejsze badania zostały finansowane przez NCBiR w ramach Programu Polsko-Norweskiej Współpracy Badawczej, projekt GrasSAT – Tools for information to farmers on grasslands yields under stressed conditions to support management practices. Nr umowy NOR/POLNOR/GrasSAT/0031/2019-00

Bartold, M., Kluczek, M., Wróblewski, K. et al. Mapping management intensity types in grasslands with synergistic use of Sentinel-1 and Sentinel-2 satellite images. Sci Rep 14, 32066 (2024). https://doi.org/10.1038/s41598-024-83699-4 IF 3.8, 140 pkt. MNiSW

Spotkania z rolnikami

W dniu 27 kwietnia 2024 r. w miejscowości Snowidowo (województwo wielkopolskie) odbyło się spotkanie z rolnikami w ramach projektu GrasSAT, realizowanego przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, będący polskim partnerem projektu. Spotkanie odbyło się na terenie gospodarstwa jednego z uczestników, gdzie zaprezentowano ostateczną wersję aplikacji mobilnej dla rolników.

Spotkanie miało na celu omówienie praktycznych zastosowań aplikacji oraz zebranie opinii od rolników na temat jej funkcjonalności. W trakcie dyskusji przedstawiono również możliwości wsparcia zarządzania plonami na użytkach zielonych w warunkach stresowych.

Projekt GrasSAT jest współfinansowany przez Fundusze Norweskie i realizowany we współpracy z instytucjami norweskimi, NIBIO i NORCE.

Konferencja

W dniu 24 stycznia w sali balowej Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się Konferencja poświęcona wynikom nadań prowadzonych w projekcie Grassat, który jest finansowany przez Fundusze Norweskie i realizowany we współpracy z dwiema instytucjami z Norwegii NIBIO i NORCE.

     Projekt dotyczy opracowania mobilnych narzędzi dla rolników, umożliwiających przekazywanie informacji na temat plonów z użytków zielonych w warunkach skrajnych w celu wsparcia praktyk zarządzania. Celem projektu jest powstanie aplikacji, która ułatwi rolnikom lepsze gospodarowanie plonami.

     W czasie konferencji zostały zaprezentowane wyniki dotychczasowych badań, przeprowadzonych na dwóch obszarach w Polsce, Podlasie i Wielkopolska oraz w Norwegii. Była również możliwość spotkania się z naukowcami z Polski i Norwegii.

Seminarium

Seminarium poświęcone możliwości wykorzystania danych satelitarnych w rolnictwie

W dniu 11 stycznia 2024 roku odbyło się seminarium poświęcone możliwości wykorzystania danych satelitarnych w rolnictwie, w siedzibie Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Podczas spotkania, szerokiemu audytorium, ponad 270 osób, przedstawiono główne założenia projektu oraz zaprezentowano korzyści wynikające z serwisu, który jest jego bezpośrednim produktem. W spotkaniu wziął udział Dyrektor placówki, przedstawiciele wszystkich regionalnych ośrodków doradztwa rolniczego w kraju oraz indywidualni rolnicy, jako potencjalni użytkownicy naszego serwisu.

Konferencja

Centrum Teledetekcji w Instytucie Geodezji i Kartografii wraz z partnerami projektu: Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznianiu, firmą Geomatic, Instytem NIBIO  oraz Instytutem Norce serdecznie zaprasza do udziału w międzynarodowej Konferencji pt.

“Tools for information to farmers on grasslands yields under stressed conditions to support management practices”
„Narzędzia do przekazywania rolnikom informacji na temat plonów z użytków zielonych w warunkach skrajnych w celu wsparcia praktyk zarządzania”

Konferencja obędzie się 24.01.2024 w Warszawie, w gmachu Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego, w Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich, 

przy ul. Krakowskie Przedmieście 3

Projekt Grassat – „Tools for information to farmers on grasslands yields under stressed conditions to support management practices” jest finansowany przez Narodowe Centrum
Badań i Rozwoju, w ramach Funduszy Norweskich.

Chęć udziału stacjonarnego prosimy potwierdzić na adres email marzena.kasperek@igik.edu.pl.

Wizyta pracownika centrum teledetekcji w Norweskim Instytucie Bioekonomii w Tromso

W dniach 5-10.06.2023 r. Marcin Kluczek, specjalista w Centrum Teledetekcji, przebywa w Norweskim Instytucie Bioekonomii w Tromsø (NIBIO), zlokalizowanym za kręgiem polarnym w dalekiej Norwegii.

Wizyta ta jest okazją do wymiany informacji na temat prac, realizowanych przez zespół Centrum Teledetekcji i NIBIO w ramach wspólnego projektu badawczo-wdrożeniowego Grassat – Tools for information to farmers on grasslands yields under stressed conditions to support management practices oraz poznania programu nauczania i badań teledetekcyjnych realizowanych w norweskim instytucie. W trakcie wizyty Marcin Kluczek zaprezentuje na seminarium badania prowadzone w Centrum Teledetekcji z zakresu wykorzystania danych satelitarnych programu Copernicus do monitorowania kondycji roślinności w Polsce. Wizyta jest realizowana w ramach projektu Grassat, z Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021 / POLNOR 2019.

Living Planet Symposium 2022

Podczas, odbywającej się w Bonn w dniach 23-27 maja, konferencji Living Planet Symposium, naukowcy z Centrum Teledetekcji, Instytutu Geodezji i Kartografii, przedstawili wyniki prac w projekcie GrasSAT – Tools for information to farmers on grasslands yields under stressed conditions to support management practices.

Mgr Marcin Kluczek.

Prezentacja wyników miała miejsce podczas sesji: A3.04 Agriculture – Methods and Algorithms, Science, Applications and Policy, pierwszego dnia Konferencji.

Projekt finansowany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w ramach programu „Badania stosowane” w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021 / POLNOR 2019.

Głównym celem projektu jest opracowanie kompleksowo działającego systemu do zarządzania produkcją użytków zielonych, głównie dla średnich oraz dużych gospodarstw w Polsce i Norwegii. W ramach projektu zostanie opracowana w pełni działająca platforma w postaci aplikacji desktopowej i mobilnej.